UASHINGTON/LONDËR – Retorika e luftës mes SHBA-së dhe Iranit ka arritur kulmin, me BBC që raporton se një sulm amerikan mund të jetë çështje ditësh nëse nuk arrihet një marrëveshje e minutës së fundit. Presidenti Donald Trump duket se ka grumbulluar një forcë të tillë ushtarake saqë tërheqja pa veprim mund të perceptohet si humbje e reputacionit.
Analiza e BBC përshkruan 7 skenarë të mundshëm të “ditës pas sulmit”, duke filluar nga opsionet optimiste deri te ato katastrofike për ekonominë globale dhe stabilitetin rajonal.
Skenarët e Ndryshimit të Regjimit
-
“Kirurgjia” Demokratike (Pak e mundshme): Sulme precize ajrore shkatërrojnë programin bërthamor dhe Gardën Revolucionare (IRGC), duke rrëzuar regjimin dhe duke i hapur rrugë demokracisë. Megjithatë, precedentët në Irak dhe Libi sugjerojnë se kjo shpesh çon në kaos.
-
Modeli “Venezuelian”: Regjimi mbijeton por detyrohet të moderohet, duke ndalur mbështetjen për grupet terroriste.
-
Grusht Shteti Ushtarak: Regjimi klerikal bie, por zëvendësohet nga një diktaturë e hekurt ushtarake e drejtuar nga gjeneralët e Gardës Revolucionare.
Skenarët e Hakmarrjes dhe Kaosit Irani ka paralajmëruar se “gishti është te këmbëza”. Opsionet e tij të reagimit janë ato që shqetësojnë më shumë Pentagonin dhe aleatët arabë. 4. Sulmi ndaj Bazave të SHBA: Përdorimi i raketave balistike dhe dronëve kundër bazave amerikane në Katar, Bahrein apo kundër infrastrukturës së Arabisë Saudite. 5. “Mbytja” e Ekonomisë Botërore: Minimi i Ngushticës së Hormuzit.
Kjo ngushticë është arteria kryesore e botës, ku kalon 20-25% e naftës globale. Bllokimi i saj do të shkaktonte një shok ekonomik mbarëbotëror. 6. Sulmi i “Turmës” Detare: Përdorimi i qindra varkave të shpejta dhe dronëve për të mbytur një anije luftarake amerikane, një skenar që do të ishte poshtërim për Uashingtonin dhe do të përshkallëzonte konfliktin në nivele të paimagjinueshme. 7. Kaos Total dhe Luftë Civile: Rënia e shtetit qendror dhe shpërthimi i konflikteve etnike (kurdë, balukë), duke krijuar një krizë masive refugjatësh dhe një “Irak të dytë”, por me 93 milionë banorë.
