Ja ku është shkrimi i përshtatur në veten e parë, si një analizë e drejtpërdrejtë dhe e mprehtë e situatës, gati për publikim:
OPINION/ “Paradoksi” nuk është Amerikan, është i yni: Pse po e fryjmë Ftesën për të fshehur Listën
Nga: [Emri Yt]
Në pamje të parë, kur pashë lajmin se Shqipëria u përfshi në një listë vendesh me kufizime vizash nga Shtetet e Bashkuara, dhe në të njëjtën kohë u ftua nga Donald Trump në të ashtuquajturin “Bord i Paqes”, m’u duk një paradoks i pastër. Pyetja që më lind vetiu është: A mundet që një shtet të jetë aleat politik i ngushtë për SHBA-në dhe, në të njëjtën kohë, të konsiderohet burim rreziku migrator?
Përgjigjja ime është: Po, mundet. Dhe për mendimin tim, ky nuk është aspak një paradoks amerikan.
Pse SHBA nuk po na “gënjen” Unë besoj se kjo nuk është një kundërshti në logjikën e politikës amerikane. Ata përdorin instrumente të ndryshme për qëllime të ndryshme. Nëse ftesa e Trump do të kishte peshën reale që Tirana zyrtare pretendon, atëherë ajo Ftesë do ta zhbënte automatikisht Listën e vizave. Në atë rast, ajo copë letër do të ishte vërtet e rëndësishme për qytetarët shqiptarë.
Por ja që nuk e zhbën. Dhe këtu nis analiza ime e ftohtë: Shqipëria nuk e ka marrë këtë ftesë sepse ka ndonjë peshë politike në konfliktin izraelito-palestinez. Përkundrazi, unë gjykoj se ftohemi pikërisht sepse nuk kemi peshë. Ne nuk kemi interesa të pavarura, nuk kemi kapacitet për veto, dhe nuk kemi histori përplasjesh me linjën amerikane.
Me pak fjalë, unë e shoh Shqipërinë në këtë tryezë thjesht si një aktor “të sigurt”. Jo nga forca, por nga parashikueshmëria. Ne nuk surprizojmë dhe nuk negociojmë. Ne thjesht ndjekim pas. Kam frikë se jemi thjesht një emër më shumë në një fotografi, ku ndoshta do të jemi fizikisht më të gjatët, por politikisht thjesht dekor.
Ana morale dhe “provincializmi” ynë Për mua, ka edhe një anë tjetër të errët kjo histori. Një vend i vogël si i yni, me një histori pushtimesh, do të duhej të kishte arsye morale të tregohej i kujdesshëm. Të marrësh pjesë në nisma që flasin për “paqe” ndërkohë që shmangin realitetin e vuajtjes palestineze, rrezikon të perceptohet si mbështetje për projekte neokolonialiste. Unë do të doja të shihja një reflektim dinjitoz, jo sfidues ndaj fuqive të mëdha, por koherent me historinë tonë.
Por, çfarë shoh të ndodhë në Tiranë? Shoh një tekst të dërguar në dhjetëra adresa që shitet si letër personale dhe sukses historik.
Nga ana tjetër, shoh se si problemi i Vizave migruese – një kufizim real që prek mijëra shqiptarë – banalizohet. Më revolton fakti që qytetarët e prekur nga ky vendim u etiketuan edhe si “parazitë”. Debati duhet të ishte për ta: Pse qytetari shqiptar shihet si rrezik? Pse detyrohet të emigrojë? Këto janë detyrat reale të qeverisë, jo retorika e lavdisë boshe.
Oksigjen politik për Tiranën Pra, unë mendoj se nëse ka një “paradoks”, ai nuk është në Uashington. Është paradoks shqiptar: Shfryhet Lista dhe fryhet Ftesa.
Arsyeja për mua është e qartë. Ftesa ka ardhur në një moment kur marrëdhëniet reale të qeverisë me SHBA-të janë më të ftohta sesa propaganda pranon. Ka ardhur në një kohë kur SPAK-u shihet si strukturë e mbështetur nga amerikanët për të goditur korrupsionin lart.
Në këtë kontekst, unë e lexoj këtë situatë kështu: Qeveria po e përdor Ftesën si “oksigjen politik”. I duhet dëshpërimisht për të ndërtuar narrativën se “gjithçka është nën kontroll” dhe se “marrëdhënia strategjike është e pacenuar”.
Është për të ardhur keq që, edhe sot, nuk u ndamë dot nga rrahagjoksi ynë i përhershëm provincial me ftesat e të huajve. Ky zakon, për dreq, nuk po ndryshoka kurrë – as kur lideri ka lindur në mes të Tiranës.
