TIRANË/PARIS – Sot, më 28 janar 2026, bota letrare shënon 90-vjetorin e lindjes së Ismail Kadaresë, kolosit të letrave shqipe që u nda nga jeta dy vite më parë. Edhe pse fizikisht nuk është më, ky përvjetor jubilar e gjen veprën e tij më të gjallë se kurrë, të përkthyer në mbi 45 gjuhë të botës dhe të rivlerësuar vazhdimisht si një nga majat e letërsisë moderne botërore.
Një jetë mes Tiranës dhe Parisit I lindur në Gjirokastër në vitin 1936, Kadare do të transformonte qytetin e tij të gurtë dhe gjithë historinë e ndërlikuar të Shqipërisë në një mitologji universale. Nga “Gjenerali i ushtrisë së vdekur” që i hapi dyert e Perëndimit, te “Pallati i Ëndrrave” që sfidoi thelbin e totalitarizmit, Kadare mbetet shkrimtari që e vendosi gjuhën shqipe në hartën e elitës kulturore globale.
Aktivitetet përkujtimore Në Tiranë, Prishtinë dhe Paris, shtëpitë botuese dhe institucionet kulturore kanë organizuar sot një seri aktivitetesh homazh. Biblioteka Kombëtare ka çelur një ekspozitë me dorëshkrime të rralla të autorit, ndërsa shtëpia e tij botuese ka njoftuar ribotimin e kolanës së plotë të veprave, duke përfshirë shënime dhe sprova të panjohura më parë për publikun e gjerë.
“Nobeli” i munguar, por pavdekësia e fituar Edhe pse çmimi Nobel mbeti “pengu” i përhershëm i diskutimeve mediatike ndërkombëtare, kritika botërore ka vulosur prej kohësh statusin e tij si një klasik i gjallë i shekullit XX dhe XXI. Në këtë 90-vjetor, Ismail Kadare kujtohet jo vetëm si shkrimtar, por si ndërgjegjja e një kombi që përmes penës së tij, arriti të mbijetojë, të tregojë dramën e vet dhe të triumfojë mbi diktaturën dhe harresën.
