Fjalori i Madh i Shqipes mes debatit dhe pasurimit/ Kosova bojkoton, por “Gegërishtja” hyn fuqishëm me 35 mijë fjalë
Një nga projektet më ambicioze të albanologjisë, “Fjalori i Madh i Gjuhës Shqipe”, është drejt finalizimit, por ai vjen i shoqëruar me një hije mosmarrëveshjeje institucionale mes Tiranës dhe Prishtinës.
Përplasja Tiranë–Prishtinë
-
Qëndrimi i Kosovës (ASHAK): Akademia e Shkencave e Kosovës ka refuzuar të bëhet pjesë e projektit. Akademikët e Prishtinës argumentojnë se nuk janë përcaktuar qartë parimet e punës dhe zgjidhja e dilemave leksikore para nisjes së procesit.
-
Qëndrimi i Shqipërisë (ASH): Tirana zyrtare thotë se ftesa ishte e hapur për të gjithë. Edhe pse Akademia e Kosovës refuzoi, studiuesit e Institutit Albanologjik të Prishtinës janë bërë pjesë e punës.
Çfarë sjell Fjalori i Ri? (Shifrat dhe Risitë) Ky fjalor konsiderohet si pasqyra më e plotë e shqipes së sotme, me 105,000 fjalë dhe 250,000 kuptime.
-
Rikthimi i Gegërishtes: Akademiku Valter Memisha pranon hapur: “I jemi borxhlinj gegërishtes”. Në fjalor janë shtuar mbi 35,000 fjalë nga të folmet dialektore. Kushti i vetëm është që ato të përshtaten me shqiptimin standard (të mos shkruhen si dialektizma të pastër, por të integrohen).
-
Letërsia si Burim: Fjalori ka futur në sistem pasurinë gjuhësore të shkrimtarëve të mëdhenj si Ismail Kadare, Dritëro Agolli, Rexhep Qosja, Anton Çetta, etj.
-
Shembull: Prapashtesa “-najë” është zyrtarizuar me fjalë si thashathemnajë, qiellnajë, lulnajë.
-
-
Dilema e Teknologjisë: “Facebook” apo “Fejsbuk”? Fjalori sjell një qasje të re ndaj huazimeve. Prof. Memisha sugjeron që fjalët të shkruhen ashtu si shqiptohen, duke sfiduar rregullat e Kongresit të ’72 për fjalët neolatine.
-
Rasti: Në fjalor do të gjeni “Fejsbuk”, duke ndjekur prirjen popullore të shqiptimit.
-
