Fenomene të egra të motit po godasin me një intensitet të paparë shumë vende në mbarë botën, duke shënuar një verë tjetër të mbushur me të dhëna shkatërruese dhe paralajmërime shkencore. Këto ngjarje nuk janë më “të pazakonta”, por bëhen realiteti i ri normal për shkak të përshpejtimit të ndryshimeve klimatike.
Kartografia e Anomalive: Nga Zjarret në Përmbytjet
-
Valët e Nxehtësisë në Evropën Jugore dhe Amerikën e Veriut: Temperaturat vazhdojnë të shkelin rekorde historike në Spanji, Itali, Greqi dhe në jugperëndim të SHBA-ve. Qytete të mëdha po luftojnë me “ishujt e nxehtësisë” urbane, ndërsa ushqimi dhe uji për banorët e zonave rurale po bëhen gjithnjë e më të kufizuar. Rreziku për shëndetin publik, sidomos tek të moshuarit dhe grupet e cenueshme, është ekstrem.
-
Mussonit dhe Përmbytjet në Azinë Juglindore: Sezoni i stuhive ka sjellë shira të papara në Indi, Japoni dhe Kinë, duke shkaktuar rrëshqitje dheu dhe përmbytje masive që kanë larguar mijëra njerëz nga shtëpitë e tyre. Infrastruktura është dëmtuar rëndë dhe bujqësia, një burim ekzistence kryesor, është shkatërruar.
-
Thatësira Ekstreme në Afrikën Lindore: Në kundërshtim me përmbytjet, Afrika Lindore përballon një thatësi të zgjatur që po i zhduk burimet e ujit dhe kërcënon sigurinë ushqimore për miliona njerëz. Konfliktet për burime po shtohen.
-
Stuhitë e Fuqishme dhe Uraganët në Zonën Tropikale: Sezoni i uraganëve në Atlantik dhe i taifunëve në Paqifik parashikohet të jetë jashtëzakonisht aktiv, me potencial shkatërrues të lartë për vendet bregdetare dhe ishujt e vegjël.
Zëri i Shkencës: Lidhja e Qartë me Aktivitetin Njerëzor
Komuniteti shkencor ndërkombëtar është i qartë: frekuenca dhe intensiteti i këtyre ngjarjeve ekstreme janë drejtpërdrejt të lidhura me ngrohjen globale të shkaktuar nga emetimet e gazrave serë në atmosferë. Çdo raport i ri i Panelit Ndërkombëtar për Ndryshimet Klimatike (IPCC) vë në dukje se:
-
Periudhat e nxehtësisë ekstreme janë bërë shumë më të shpeshta dhe intensive.
-
Përqindja e reshjeve të rënda ka rritur në shumë rajone të botës.
-
Niveli i detit po rritet, duke rritur rrezikun e përmbytjeve në zonat bregdetare.
Përgjigja Politike: Nga Fjalët te Veprat
Sfida është e madhe dhe kërkon veprim të menjëhershëm në dy drejtime paralele:
-
Mitigimi: Ulja e Emetimeve. Kjo mbetet thelbësore. Qeveritë janë nën presion për të:
-
Përshpejtuar kalimin nga karboni në burime të rinovueshme (diell, erë).
-
Vendosur çmime mbi emetimet e karbonit dhe të heqin dorë nga subvencionet për lëndët djegëse fosile.
-
Investuar masivisht në efikasitet energjetik dhe transport të pastër.
-
-
Përshtatja: Përgatitja për Pasojat e Pashmangshme. Meqenëse disa efekte janë tashmë të pashmangshme, duhet të investohet në:
-
Infrastrukturë reziliente (sisteme kullimi më të mëdhenj, mbrojtje kundër përmbytjeve, ndërtesa që i rezistojnë stuhive).
-
Sistemet e hershmi të paralajmërimit për motin ekstrem.
-
Teknologji bujqësore që i reziston thatësirisë dhe kripëzimit.
-
Çfarë Ndryshon? Një Thirrje për Bashkëveprim Global
Kriza klimatike nuk respekton kufij shtetërorë. Moti ekstrem në një kontinent ndikon në çmimet e ushqimit, migracionin dhe stabilitetin politik në kontinente të tjerë. Prandaj, thirrjet e organizatave ndërkombëtare si OKB-ja janë që të gjithë aktorët – shtetet, qytetet, bizneset dhe qytetarët – të angazhohen.
Përfundimisht, verat tona më nxehtë dhe moti ynë më i egër janë një pasqyrë e zgjedhjeve tona kolektive. Çdo vit i vonë për veprim e bën përshtatjen më të vështirë dhe më të kushtueshme. Koha për debat ka mbaruar; koha për veprim të vendosur dhe të koordinuar është tani.
