Takimi i nivelit të lartë në Florida mes Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky ka sjellë përparime të dukshme drejt përfundimit të luftës, me ish-presidentin amerikan që deklaron se marrëveshja është “95% gati”. Megjithatë, ai “5 përqindëshi” i mbetur përmban ndasitë më të thella strategjike.
Matematika e Sigurisë: 15 apo 50 vite?
Pika më e nxehtë e diskutimit është kohëzgjatja e garancive të sigurisë që Uashingtoni do t’i ofrojë Kievit pas luftës.
-
Oferta e SHBA: Mbrojtje dhe garanci sigurie për 15 vite.
-
Kërkesa e Zelenskyt: Presidenti ukrainas insiston për një afat 30 deri në 50 vite. Argumenti i tij është se me një fqinj si Rusia, paqja është gjithmonë e brishtë dhe kërkon garanci afatgjata që nisin në momentin e firmosjes.
Dy pengesat e mëdha territoriale
Përveç garancive kohore, dy çështje konkrete në terren mbajnë peng firmën finale:
-
Rebus i Donbasit: Fati i këtij rajoni mbetet i paqartë. Rusia kërkon tërheqjen totale të trupave ukrainase. Në të kundërt, Ukraina propozon krijimin e një “zone ekonomike” të mbrojtur nga forcat e saj, duke refuzuar dorëzimin e plotë.
-
Centrali i Zaporizhias: Zelensky e ka bërë të qartë se nuk do të firmosë asnjë marrëveshje pa zgjidhur statusin e centralit bërthamor, i cili aktualisht kontrollohet nga forcat ruse.
Reagimet: Moska kundër referendumit
Ndërsa Trump shprehet optimist dhe kërkon që aleatët europianë të marrin përsipër barrën kryesore, Kremlini ka dhënë sinjale të përziera. Moska bie dakord se “paqja është afër”, por kundërshton kategorikisht një armëpushim të përkohshëm që do t’i jepte kohë Ukrainës të organizonte një referendum popullor për të miratuar marrëveshjen.
Axhenda e Janarit
Diplomacia do të intensifikohet në javët në vijim:
-
Zyrtarët ukrainas priten në Shtëpinë e Bardhë në Janar për detajet finale.
-
Aleatët europianë do të mblidhen në Francë për të diskutuar rolin e tyre në arkitekturën e re të sigurisë.
Pavarësisht bisedimeve në sallat luksoze të Floridës, realiteti në terren mbetet i përgjakshëm, me sulme të ndërsjella me dronë dhe raketa që vazhduan edhe gjatë natës së negociatave.
