Ka artistë që nuk janë thjesht interpretues; ata janë tempuj ndjenjash, pasqyra ku publiku sheh dhe kupton vetveten. I tillë ishte Kadri Roshi. Zëri i tij i papërsëritshëm dhe sytë që flisnin para fjalëve, nuk krijuan thjesht personazhe, por monumente të kujtesës sonë kolektive.
Por, ndërsa ata na falin një pasuri shpirtërore që nuk blihet me para, pyetja që shtrohet sot është tronditëse: Ne, çfarë u japim atyre?
Legjenda që u detyrua të lypte bukë
Një rrëfim i publikuar së fundmi në media ka zbuluar një të vërtetë të hidhur që nuk duhej të kishte ndodhur kurrë. Ikona e skenës dhe ekranit shqiptar, në fundin e jetës së tij, është përballur me një varfëri kaq të skajshme, sa është detyruar t’i kërkojë ndihmë një politikani për një copë bukë për gruan e tij.
Si është e mundur që një kolos, i cili meritonte gjithë nderimet e këtij kombi, të katandiset në pikën ku kërkesa e tij e fundit të jetë mbijetesa ushqimore? Kjo nuk është thjesht tragjedia e një individi; është aktakuza më e rëndë për ndërgjegjen tonë shoqërore.
Rendi moral i përmbysur: Politika si filtër i dinjitetit
Rasti i Kadri Roshit nxjerr zbuluar patologjinë e një shoqërie që vuan nga varësia toksike ndaj politikës. Kjo varësi ka shkuar deri në nënshtrim absolut. Sot, çdo gjë – ndihma, mirënjohja, karriera, madje edhe mëshira – duhet të kalojë nga filtri i pushtetit. Është politika ajo që vendos se kush meriton të jetojë me dinjitet dhe kush jo.
Ne jetojmë në një rend moral të përmbysur:
-
Njerëzit me vlera reale, artistët dhe profesionistët, mbyllin sytë në varfëri dhe harresë.
-
Prindërit tanë pensionistë numërojnë qindarkat për të shtyrë muajin.
-
Në krahun tjetër, politikanë pa asnjë meritë dhe rrethi i tyre përfitojnë miliona nga paraja publike, duke rritur rrogat e veta pa pikë turpi dhe pa asnjë lidhje me realitetin social.
Sistemi aktual shpërblen bindjen, servilizmin dhe “pazarxhiun”, ndërsa njeriun me dinjitet e lë të vetmuar në heshtjen e tij.
Shteti “Big Brother” dhe nevoja për zgjim
Një shtet funksional nuk mund të ndërtohet mbi kultin e individit, mbi liderë që nuk shqiten nga ekranet ditë e natë, ngjashëm me “Vëllain e Madh” të Orwell-it. Është mjerim shoqëror që shteti të identifikohet me një fytyrë të vetme. Sa më shumë që shoqëria ia dorëzon fatin e saj një apo dy “shpëtimtarëve”, aq më shumë ata e shpërdorojnë besimin, duke e kthyer shtetin në një bankomat vetëshërbimi për klanin e tyre.
Kadri Roshi, edhe nga përtej varrit, na kujton sa shumë kemi për të bërë. Zgjidhja nuk do të vijë vetëm nga prokurorët apo direktivat e huaja. Ajo kërkon një ndryshim të madh kulturor.
Ky ndryshim fillon kur secili prej nesh refuzon atë “shkathtësinë” epidemike për të qenë në anën e gabuar për pak para më shumë. Do të fillojë kur të vlerësojmë punën e ndershme dhe jetën modeste. Kjo nuk kërkon heronj, por njerëz të thjeshtë që nuk harrojnë se çfarë është e drejtë.
