Lufta në Ukrainë ka prodhuar një anomali statistikore në Rusi: ndërsa vendi është i izoluar dhe nën sanksione, numri i miliarderëve ka arritur nivelin më të lartë historik. Megjithatë, ky pasurim vjen me një kosto të rëndë – humbjen totale të pavarësisë politike.
Pas 25 vitesh në pushtet, Vladimir Putin ka arritur të krijojë një klasë oligarkësh që janë financiarisht gjigantë, por politikisht xhuxhë.
Strategjia e “Karotës dhe Shkopit”
Kremlini ka përsosur një metodë brutale për të mbajtur besnikërinë e elitës ekonomike:
Shkopi (Rasti Tinkov): Oleg Tinkov, dikur një nga bankierët më të suksesshëm, shërben si shembulli paralajmërues. Pas një postimi në Instagram ku kritikoi luftën, ai u detyrua të shiste bankën e tij “Tinkoff” për vetëm 3% të vlerës reale. Rezultati? Humbi 9 miliardë dollarë dhe u detyrua të arratiset. Mesazhi për të tjerët ishte i qartë: Heshtni, ose humbni gjithçka.
Karota (Plaçka e luftës): Largimi masiv i kompanive perëndimore krijoi një mundësi të artë për besnikët. Asetet e huaja u shitën me çmime qesharake te biznesmenët pro-Kremlinit. Vetëm në vitin 2024, 11 miliarderë të rinj u krijuan pikërisht nga ky proces i rishpërndarjes së pasurisë.
Dështimi i llogarisë perëndimore
Sanksionet perëndimore kishin si qëllim të kthenin elitën kundër Putinit, por efekti ishte i kundërt. Duke ua bllokuar llogaritë dhe pronat në Perëndim, sanksionet i “mbyllën” oligarkët brenda Rusisë. Të paaftë për të lëvizur kapitalin jashtë, ata u bënë edhe më të varur nga ekonomia e luftës dhe nga favoret e Putinit për të mbijetuar.
Fundi i epokës së “Krijuesve të Mbretërve”
Dallimi me vitet ’90 është drastik. Pas rënies së BRSS, oligarkë si Boris Berezovsky kishin aq shumë ndikim sa pretendonin se vendosnin presidentët (përfshirë vetë Putinin në vitin 2000). Sot, kjo është e paimagjinueshme. Berezovsky, i cili më vonë e quajti Putinin “tiran”, vdiq në rrethana misterioze në mërgim, ndërsa oligarkia e sotme nuk është më një pushtet paralel, por thjesht një “portofol” në shërbim të shtetit.
Frika më e madhe e kësaj kaste të re miliarderësh nuk është më humbja e demokracisë, por rikthimi i mundshëm i pronarëve perëndimore apo ndryshimi i regjimit, çka do t’u rrezikonte pasurinë e fituar gjatë luftës.
